Ontwikkelingen

De Rotterdamse wijken zijn de afgelopen jaren veiliger geworden. Toch staan een aantal wijken nog onder druk en het gevoel van veiligheid blijft achter. Vanuit het wijkveiligheidsactieprogramma zet het college daarom in op meer toezicht en handhaving, betere zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van de handhavers en een schone en hele buitenruimte. Dit blijft het college het komende jaar doen. Samenwerking met partners, bewoners en ondernemers, speciale aandacht voor senioren en vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheden van de Rotterdammer zijn leidend in deze aanpak.

Toezicht houden en handhaven

Het afgelopen jaar is er geïnvesteerd in meer en gerichtere toezicht in de wijken door het inzetten van meer wijkconciërges, stadswachten en interventiemedewerkers. De zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van de handhavers is vergroot door initiatieven zoals de wijkservicebalie en de pop-up tafels. Deze acties heeft de gemeente in alle gebieden gerealiseerd. De gemeente heeft de bewoners nodig bij het veiliger maken van onze wijken. Om die reden faciliteert en stimuleert het college de bewoners die samen met de gemeente werken aan de veiligheid in de wijken.
Veiligheid en openbare orde vragen om een toeziend oog en waar nodig handhavende actie. De inzet van wijkbeheerders en wijkhandhavers vormt de ruggengraat van de verbetering en handhaving van de wijkveiligheid.
Behalve de algemene handhaving zet de gemeente in op een aantal speciale gebieden.
Er is speciale aandacht voor de aanpak van zwerfvuil, o.a. door de inzet van een handhavingsteam aanpak Vuil. In het kader van verkeersveiligheid richt de inzet zich op voetgangers en fietsers.
De gemeente werkt aan de bestrijding van jeugdoverlast en woonoverlast, controleert en handhaaft op de naleving van de regels voor drank en horeca, voor taxi’s en voor parkeren. De milieuhandhavers handhaven op milieuovertredingen als vervuiling (afval, asbest, riool en bodem).
De handhaving van de milieuzones binnenstad en Maasvlakte II en het vrachtwagenverbod ’s Gravendijkwal e.o. draagt bij aan verbetering van de luchtkwaliteit.
Het college heeft het afgelopen jaar ingezet op een opgeruimde stad om zo de stad veiliger en leefbaarder te maken. De gemeente werkt hiervoor samen met veel actieve en betrokken bewoners. Samen met de containeradoptanten en alle bewoners die meldingen over de buitenruimte doorgeven via de BuitenBeter App zorgt het college voor een opgeruimde stad. Het afgelopen jaar zijn er meer dan duizend nieuwe melders bijgekomen in de stad.
De komende jaren gaan de stadswachten meer informatie gestuurd hun werk doen, waardoor gerichter en effectiever de problemen in de wijken worden aangepakt. Daarnaast gaan stadswachten zich meer als gastheer en vanuit een dienstverlenende houding opstellen en op deze wijze het publiek op straat bejegenen.
Stadswachten zijn niet alleen handhavers; zij zijn het gezicht en het aanspreekpunt van de gemeente op straat. Daarom versterkt de gemeente het gastheerschap van de stadswachten. Dit uit zich in het optreden van de individuele handhaver, maar ook in acties als pop-uptafels en bij de wijkservicebalies, waar het contact met de Rotterdammer voorop staat.

De gemeente versterkt in 2017 de strijd om de stad schoon te krijgen en te houden. Onderdeel hiervan is de inzet van een speciaal team van handhavers om zwerfvuil en het bijplaatsen van afval naast containers aan te pakken.

Veiligheidsbeleving

Het afgelopen jaar heeft het college verschillende experimenten uitgevoerd gericht op het tegengaan van bepaalde ergernissen. Zo heeft het college een experiment laten uitvoeren om zwerfvuil verder terug te dringen, door onder andere het inzetten van de groene prullenbakken. Dit succesvolle experiment is uitgevoerd in 10 straten en breidt de gemeente de komende tijd verder uit. Om het veiligheidsgevoel verder te vergroten onderzoekt de gemeente op dit moment verschillende vormen van verlichtingen en start het college in het voorjaar van 2017 met een experiment om graffiti overlast tegen te gaan.

Het afgelopen jaar heeft het college een onderzoek laten uitvoeren door de Erasmus Universiteit naar de aard en omvang van het fenomeen seksuele straatintimidatie onder vrouwen in Rotterdam.

Senioren en Veiligheid

Vanuit het programma is er een divers palet aan preventieve instrumenten ontwikkeld om ouderen te informeren, te trainen en te ondersteunen. Deze inzet sluit goed aan op de behoeftes van de senioren in onze stad. Senioren geven aan graag informatie, praktische tips en trainingen te krijgen over hoe ze zelf ook kunnen voorkomen dat zij slachtoffer worden van bijvoorbeeld babbeltrucs en financiële uitbuiting. De gemeente trekt hierin samen op met de brandweer, de politie en de veiligheidsofficieren Ouderenzorg.

Woonoverlast

Per 1 januari 2017 is de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Rotterdamwet) aangevuld met artikel 10 dat screening om woonoverlast tegen te gaan een wettelijke basis geeft.Artikel 10 Wbmgp maakt het met een hiervoor speciaal ontwikkeld wettelijk kader mogelijk dat Rotterdam personen met een crimineel en/of overlast verleden gaat weren uit hiervoor aangewezen straten in kwetsbare wijken.
Woningzoekenden die zich willen vestigen in aangewezen straten zullen door de politie op overlastgevend en crimineel gedrag gescreend worden. Door de burgemeester zal een beoordeling van de relevante politiegegevens plaatsvinden in het licht van een beoordeling van het risico op overlastgevende en criminele gedragingen aan de hand van eerder in dat kader gepleegde strafbare feiten en geconstateerde gedragingen van de woningzoekende.
De burgemeester geeft vervolgens aan het college een positieve, negatieve of een woonverklaring met voorschriften voor de woningzoekende af op grond waarvan het college besluit al dan niet een huisvestingsvergunning af te geven.
Na het zomerreces zal aan de gemeenteraad voorgesteld worden om aan de minister voor wonen het verzoek te doen om een aantal straten aan te wijzen waar er gescreend kan worden.

Beleidsplan Politie

De politie heeft het laatste kwartaal 2016 een “midterm regionaal beleidsplan eenheid Rotterdam 2015-2016” gepresenteerd. Het algemene beeld is dat de eenheid op schema ligt met de uitvoering van het Regionaal Beleidsplan 2015 – 2018. Voor de resterende periode van het Regionaal Beleidsplan zijn de volgende veiligheidsthema’s van belang die in 2014 nog niet bekend waren of waarvan de impact niet voorzien werd: de impact van ondermijning blijkt omvangrijker dan verwacht; De dreiging van terroristische aanslag, migratiestromen en toenemende polarisatie zijn nieuwe thema’s die extra politie-inzet vragen voor bijvoorbeeld evenementen en demonstraties.

Maatschappelijke onrustDreiging van terroristische aanslagen, radicalisering, polarisatie tussen groepen in de stad, maatschappelijke onrust en demonstraties hebben grote impact op de veiligheid in de stad. Deze ontwikkelingen in combinatie met de digitalisering van de samenleving (cyber) brengen risico’s met zich mee. Om de economische en maatschappelijke kansen in de stad te blijven benutten is een veilige en weerbare (digitale) stad noodzakelijk. Deze ontwikkelingen vragen in toenemende mate om bestuurlijke aandacht en om inzet van gemeente en samenwerkingspartners.
Op uiteenlopende wijzen wordt door Rotterdammers geïnvesteerd in sociale weerbaarheid en veerkracht. Hier zijn jongeren, Rotterdamse burgers met een initiatief, gebiedscommissies, het onderwijs, gebedshuizen, huizen van de wijk, en vele organisaties bij betrokken. Samen met deze betrokken Rotterdammers en met stichting LOKAAL wordt toegewerkt naar een grote Burgertop/G1000 op zaterdag 1 juli 2017. Tijdens deze Burgertop wordt een hele dag door Rotterdammers gesproken over het samenleven in de stad. Ter voorbereiding op de Top vinden stadsdialogen en WIJ(k)gesprekken plaats in de stad. De deelnemers aan de Burgertop worden ad random per brief door de burgemeester uitgenodigd. Het programma WIJsamenleving hangt samen met de programmalijn ‘Voorkomen van maatschappelijke spanningen en polarisatie’ van het programma Radicalisering

(Bestuurlijke) handhaving

Het college verwacht een verdere intensivering op bestuurlijke handhaving. Naast het gegeven dat de aanpak van ondermijnende criminaliteit resulteert in een verdere toename van het aantal dossiers waarin wordt gevraagd om bestuurlijk optreden, nemen ook de mogelijkheden van de burgemeester toe om in te grijpen. De toename van het aantal bestuurlijke maatregelen is onder andere zichtbaar op het gebied van de aanpak van illegaal gokken, heling en illegale prostitutie.
Het jaarverslag bestuurlijke handhaving 2016 is april 2016 naar de raad gestuurd. Hierin wordt bevestigd dat de bestuurlijke maatregelen met name op het gebied van illegaal gokken en illegale prostitutie zijn toegenomen.

De burgemeester heeft op grond van artikel 13b Opiumwet de mogelijkheid om woningen, lokalen en de daarbij behorende erven te sluiten in het geval van drugshandel. Enkel de aanwezigheid van drugs boven de normen voor eigen gebruik, vormt al voldoende rechtvaardiging om tot sluiting over te gaan. De bestuurlijke maatregelen op drugspanden nemen eveneens toe. Op dit moment wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel om artikel 13b Opiumwet te verruimen. De sluitingsbevoegdheid van de burgemeester wordt hiermee uitgebreid naar gevallen waarbij enkel voorwerpen en/of stoffen worden aangetroffen voor de fabricage van soft- en harddrugs. De verwachting is dat na deze wetswijziging een verdere toename plaatsvindt van het aantal handhavingsdossiers van drugspanden.

Vanaf 1 juli 2016 is het mogelijk om een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat tegen te gaan met een nieuwe vergunningplicht voor panden, branches en/of gebieden. Deze vergunningplicht is onderdeel van een brede aanpak gericht op de stimulering van een gezond ondernemerschap. In eerste instantie wordt de vergunningplicht opgelegd op een pand naar aanleiding van een strafbaar feit en indien een pandeigenaar niet meewerkt aan de bestrijding hiervan. Indien sprake is van ernstige structurele problematiek in een gebied of branche is het eveneens mogelijk deze aan te wijzen voor een vergunningplicht. Een Bibob toets wordt standaard ingezet. Voor de vergunningen worden geen leges gevraagd. Dit betekent dat de kosten voor de vergunning niet worden gedekt. De financiële consequenties hiervan zijn niet helder, aangezien het op voorhand onduidelijk is op welke schaal het instrument wordt ingezet.

Op basis van onder andere landelijke wetsevaluatie wordt eind 2016 het handhavingsarrangement met betrekking tot de Drank en Horecawet geëvalueerd en aangepast. In 2017 zal dit nieuwe arrangement van kracht worden. Lokale bevindingen, wensen en actualiteiten worden hierbij betrokken. Het college ziet een toename aan initiatieven van innovatieve horecaondernemers. Het aantal evenementen groeit en het aanbod wordt steeds meer divers. Dit is een positieve ontwikkeling, tegelijkertijd neemt ook de druk op de stad en de leefomgeving toe.

High Impact Crime

Ook in 2017 blijft er onverminderd aandacht voor de High Impact Crime (HIC)-delicten, te weten straatroven, overvallen en woninginbraken. Gezien de impact op de samenleving is er een stadsmarinier die zich stadsbreed met dit onderwerp bezig houdt.
In februari zijn de cijfers van het aantal HIC-delicten in 2016 gepresenteerd. Deze cijfers laten voor het vijfde jaar achtereen een daling zien. De daling neemt wel gestaag af en dat beeld zet zich voort in de eerste vier maanden van 2017. De woninginbraken blijven dalen, met 9 %. Het aantal straatroven lijkt zich te stabiliseren. Alleen bij de overvallen is er sprake van een lichte stijging. Er wordt alles op alles gezet om deze zorgelijke ontwikkeling om te buigen. De nazorg voor slachtoffers van HIC-delicten blijft een belangrijk speerpunt binnen de aanpak HIC. Daarnaast worden diverse preventieve maatregelen ondernomen. Daarnaast is de gemeente Rotterdam in gesprek met het ministerie van Veiligheid en Justitie, pakketbezorgers en maaltijdbezorgers om innovatieve maatregelen in te zetten.

Ten aanzien van de woninginbraken ligt in 2017 de focus op vijf hotspotwijken te weten: Vreewijk, Bloemhof, Pendrecht, Bospolder-Tussendijken en Tarwewijk. De wijk Zevenkamp is dit jaar afgeschaald vanwege de positieve resultaten die het afgelopen jaar bereikt zijn. In deze wijken wordt onder andere veel hang- en sluitwerk vervangen door de woningcorporaties en de gemeente. Deze samenwerking is onderdeel van de stimuleringsregeling woninginbraken die in 2015 is gestart en ook in 2017 wordt voortgezet. In totaal vallen 11 wijken onder deze regeling en financiert de gemeente 50% van de investeringen die woningcorporaties doen om hun woningbezit inbraakveilig te maken.

Risicogroepen

Het college continueert de inzet op risicogroepen. Het college signaleert waar het gedrag van mensen of groepen mensen mogelijk een risico gaan vormen of al gevormd hebben voor veilig samenleven en zorgt ervoor dat er adequaat wordt gereageerd en aangepakt. Verbinding maken met relevante netwerken en gemeenschappen in de stad door persoonlijk contact is hierbij van cruciaal belang gebleken.

Jeugdoverlast

Met het programma ‘Stok achter de deur 2015-2018’ is de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit aangescherpt en geïntensiveerd. De extra maatregelen bestaan onder meer uit een verdubbeling van het aantal jeugdhandhavers en een bredere inzet van het Stedelijk Team Jongerenwerk en Halt. Ook spreekt de gemeente Rotterdamse ouders waarvan hún kinderen overlast veroorzaken op straat steviger aan. De aanpak van problematische jeugdgroepen is onderdeel van het programma Stok achter de deur. Per januari 2017 zijn er in Rotterdam 16 geprioriteerde jeugdgroepen (ten opzichte van 15 jeugdgroepen in juli 2016). Tussen juli 2016 en januari 2017 is de aanpak van 4 jeugdgroepen succesvol afgerond.

Brand-en Industriele Veiligheid

Op het thema Brand en Industriële Veiligheid werkt de gemeente nauw samen met partijen als de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR), de DCMR milieudienst Rijnmond, de Provincie Zuid-Holland en het Havenbedrijf en richt de gemeente zich op het transparanter maken van het toezicht en het prikkelen van bedrijven en burgers om hierin verantwoordelijkheid te nemen.

Verkeersveiligheid

Met de uitvoering van 10-puntenplan Verkeersveiligheid gaat de gemeente het asociaal verkeersgedrag tegen. Hierbij werkt de gemeente nauw samen met de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Centraal staan snel uit te voeren maatregelen die genomen worden om gevaarlijk en onbehouwen verkeersgedrag aan te pakken.

Sociale veiligheid Openbaar Vervoer

Gemeente, politie, OM, RET en de MRDH werken samen aan het versterken van de subjectieve en objectieve veiligheid in het openbaar vervoer in Rotterdam.

De OV-klantenbarometer is een jaarlijks onderzoek naar de mening van reizigers over het stad en streekvervoer en is in maart van dit jaar weer verschenen. Met een 7,7 als gemiddeld rapportcijfer scoort de RET boven het landelijk gemiddelde en tevens als beste van de vier grote steden. Met een 7,9 stijgt het rapportcijfer voor de tram voor de achtste keer op rij. Ook de rapportcijfers voor het gevoel van veiligheid in het OV van de RET zijn wederom gestegen. Reizigers waarderen de veiligheid voor de rit met de tram zelfs met een 8.

Naar aanleiding van de evaluatie is besloten in de stuurgroep Veilig om het OV-reisverbod op alle tramlijnen voort te zetten. Dit omdat de tram in Rotterdam nog steeds het vervoersmiddel is waar een OV-reisverbod qua impact op incidenten een toegevoegde waarde heeft.

Met de RET wordt dit jaar onderzocht of ook bij niet-fysieke agressie, bijvoorbeeld spugen, een OV-reisverbod opgelegd kan worden. Hetzelfde geldt voor bedelen in de metro. Tevens zal gekeken worden in hoeverre het OV-verbod ook toegepast kan worden op de bus.

Rotterdam kan zich als “Trusted Gateway to Europe” geen verstoringen veroorloven. De digitale wereld is één van de domeinen die risico’s voor het functioneren van haven en stad met zich mee brengt. Technische of menselijke fouten of cybercrime kunnen de belangen, veiligheid en reputatie van stad en haven schaden. Belangrijke maatschappelijke processen komen tot stilstand als de bijbehorende ICT-systemen niet beschikbaar zijn, en, nog belangrijker, analoge alternatieven verdwenen zijn. Een cyberresilient stad blijft functioneren, ook als onderdelen van het cybersysteem uitvallen.

Aandacht voor slachtoffersDe gemeente geeft samen met politie, OM en Slachtofferhulp Nederland uitvoering aan het actieplan “Aandacht voor slachtoffers”, Dit richt zich onder andere op het beter informeren van slachtoffers via de website van de gemeente en een slachtofferportaal door politie en OM waarin het slachtoffer alle fasen van zijn dossier kan volgen.

Veiligheidshuis

In 2017 wordt door het regionaal werkende Veiligheidshuis (VHRR) verdere verbinding gezocht met de lokale aanpakken zoals die van criminele jeugdgroepen en met andere regionaal werkende platforms op het snijvlak van Zorg & Veiligheid zoals het Jeugdbeschermingsplein en Veilig Thuis. Daarnaast speelt het VHRR steeds meer een rol in de uitvoering van de aanpak verwarde personen.

CameratoezichtIn de loop van 2016 is de uitleeskamer van het cameratoezicht overgegaan van de politie naar de gemeente. De gemeente krijgt hierdoor een sterkere rol en meer mogelijkheden. Zo is het mogelijk de samenhang en samenwerking met de gemeentelijke meldkamer te vergroten, ook door gezamenlijke huisvesting op de locatie Kleinpolderplein. Deze ontwikkeling krijgt in 2017 zijn beslag.