Bestuurlijke hoofdlijnen

Samen bouwen aan een sterke stad

In het laatste jaar van onze bestuursperiode bieden wij u hierbij het financiële beeld voor 2017 en verder aan. Samen met de stad bouwen wij elke dag aan een sterk Rotterdam. Onze stad groeit: er komen meer (internationale) bezoekers, het inwoneraantal neemt toe, het opleidingsniveau van de Rotterdammers stijgt en onze economie groeit. Daar zijn we trots op. En wij niet alleen. Wie in Rotterdam woont of werkt, zegt dat met de borst vooruit.

Toen wij onze bestuursperiode in 2014 zijn gestart, was er economisch gezien nog veel onzekerheid. Voor de uitwerking van het coalitieakkoord zijn we in 2014 de stad in gegaan; door de gesprekken met Rotterdammers, ondernemers en allerlei organisaties stond voor ons één ding vast: deze stad bouwen wij samen, want Rotterdam is van de Rotterdammers.
Door ruimte te geven, te luisteren, samen te werken en uit te gaan van onze #Kendoementaliteit; “kan niet bestaat niet”, hebben we met elkaar mooie resultaten geboekt. Rotterdam is veiliger, er zijn meer mensen aan het werk, de onderwijsresultaten zijn beter en Rotterdam is een populaire woonstad geworden. Mede door de groeiende economie kunnen we ons verheugen op een aantal nieuwe iconen zoals Feyenoord City, het collectiegebouw en een nieuwe Coolsingel.

Uiteraard staan we nog voor uitdagingen. Een combinatie van fysieke, economische en sociale problemen vraagt in sommige wijken extra inzet en investeringen; bijvoorbeeld in Oud-Crooswijk, Schiebroek Zuid en een aantal wijken op Zuid. Nieuwe vormen van criminaliteit zoals ondermijning of dreiging van terrorisme vragen onze aandacht, die pakken we aan. We moeten zorgen dat we ondersteuning die sommige Rotterdammers nodig hebben, zoals een bijstandsuitkering of zorg, kunnen blijven betalen. En we zorgen met elkaar dat we op een goede manier met elkaar samenleven, zodat iedereen zich thuis blijft voelen in Rotterdam.
De positieve ontwikkeling van de stad, waar we met bedrijven, organisaties en niet in de laatste plaats Rotterdammers zo hard aan hebben gewerkt, moeten we benutten. In dit laatste jaar zullen wij zeker niet achterover leunen. Wij gaan er weer tegenaan, samen met de stad, om nog een aantal mooie resultaten te boeken en waar nodig problemen op te lossen.
De aantrekkende economie maakt dat - zonder daarbij bezuinigingen voor te hoeven stellen - ruimte gevonden is voor verschillende ambities in de jaren 2017 tot en met 2021. Hierbij hebben we nadrukkelijk rekening gehouden met een aantal wensen van de gemeenteraad zoals aangegeven in de ‘positieve émotie’. Zoals een financiële tegemoetkoming voor werkende Rotterdammers met een laag inkomen, de proef met de nachtmetro, de Roadmap Next Economy, de aanpak van de blauwalg in de Kralingse Plas en het vervangen van rubbergranulaat op het kunstgras van diverse sportlocaties

Een sterke stad is een veilige stad

Samen met onze partners, bewoners en ondernemers werken we aan een veilig Rotterdam. Onze ambitie is dat Rotterdam alleen nog maar veilige wijken kent en dat bewoners, ondernemers en bezoekers van de stad zich nog veiliger voelen. We liggen op koers, Rotterdam is veiliger dan voorheen. Het aantal straatroven, overvallen en woninginbraken is door volharding van de aanpak in 2016 verder gedaald. Veelplegers vervallen minder snel in herhaling. En Rotterdammers leveren zelf een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in hun wijk door deel te nemen in Buurt Bestuurt-comités en buurtpreventieteams.

Bewoners ervaren de stad nog niet altijd als veiliger. En recente ontwikkelingen zoals radicalisering, spanningen tussen bevolkingsgroepen, dreiging van terrorisme en ook de aanpak van nieuwe criminaliteitsvormen vragen steeds meer inzet en investeringen. We intensiveren daarom onze aanpak van radicalisering, ondermijning, bestuurlijke handhaving, en leefbaarheid en veiligheid in wijken.

In het Wijkveiligheid Actieprogramma is een aanpak aangekondigd om seksuele straatintimidatie tegen te gaan. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat 84% van de ondervraagde vrouwen in Rotterdam te maken heeft met deze vorm van intimidatie. Om dit aan te pakken is een integraal plan van aanpak opgesteld. Hiervoor zijn per direct middelen uitgetrokken.

De Spaanse Polder is een gebied dat meer aandacht nodig heeft. Daarom gaan de gemeenten Rotterdam en Schiedam samen aan het werk om een integrale gebiedsgerichte organisatie op te zetten. Een benadering die veiligheid, economie en openbare ruimte combineert om het gebied te `upgraden`. In 2017 gaan wij met onze partners aan de slag met het opstellen van een nieuw veiligheidsprogramma als opvolger van #Veilig010.

Een stad met een sterke economie

De Nederlandse economie groeit, blijkt uit cijfers van het CBS. Een mooi vertrekpunt om samen met bedrijven, scholen en andere overheden te werken aan een betere arbeidsmarkt. In Rotterdam staan nog te veel mensen aan de kant en zijn nog te veel mensen afhankelijk van een bijstandsuitkering. Werk is het sleutelwoord. We zijn op de goede weg. Vanaf de start van deze collegeperiode tot en met april 2017 zijn er in totaal 11.658 werkzoekenden uitgestroomd. Echter de middelen die het Rijk beschikbaar stelt om de uitkeringslasten te betalen, doen de gemeente Rotterdam, net als de overige G4 gemeenten, tekort op basis van het huidige verdeelmodel. Daartoe worden de benodigde middelen aan de reserve toegevoegd voor 2017 en 2018. Voor de jaren daarna worden de lasten gelijkgesteld aan de verwachte baten.
De nieuwe economie is een feit. Om een sterke stad te blijven, speelt Rotterdam hier op in. In oktober 2016 is de Roadmap Next Economy voltooid. Deze visie, inclusief uitvoeringsprogramma, is gericht op de transitie naar nieuwe kansrijke ontwikkelingen op het gebied van digitalisering en data, hernieuwbare energie, innovatie, duurzaamheid, logistiek en circulaire economie. Roadmap Next Economy wordt vertaald naar een concrete Rotterdamse aanpak

Het aantrekken van partners in innovatie en het wegnemen van obstakels voor financiering en groei van nieuwe en bestaande bedrijven staat hoog op de agenda: zo worden nieuwe banen gecreëerd. Innovatieve bedrijven, startups en verschillende instellingen ontmoeten elkaar in het Cambridge Innovation Center (CIC) in het Groot Handelsgebouw en de Life Sciences & Health Hub, gevestigd in de Science Tower. Hier is ook het Erasmus Centre for Entrepeneurship (ECE) gevestigd, dat zich richt op het ontwikkelen van ondernemerschap.

Een gezonde, veerkrachtige stad

Een sterke stad is een veerkrachtige, duurzame stad. We zorgen dat we ook in de toekomst kunnen blijven voorzien in onze energiebehoefte én koploper stad blijven op het gebied van klimaatbestendigheid. Om onze ambities te realiseren, hebben we extra middelen beschikbaar voor het programma Duurzaam. Hiermee stimuleren we Rotterdammers hun eigen (zonne-) energie op te wekken, werken we aan energiebesparing en verduurzamen we onze eigen organisatie. De Rotterdamse lucht is stukken gezonder. Dit is vooral het gevolg van de milieuzones die in 2016 zijn ingevoerd, waarmee vervuilende auto’s delen van de stad niet meer in mogen. Binnen de milieuzones is de roetuitstoot met 29% gedaald.
We stimuleren schone vervoers-alternatieven; afgelopen jaar zijn meer bewoners en bezoekers op de fiets, maar ook met tram, metro of bus naar de binnenstad gereisd. In 2018 rijdt de metro op proef in de weekenden een uur langer door voor nachtelijke reizigers. Fietsen hebben we aantrekkelijker gemaakt met betere fietspaden, regensensoren en groenvoorspellers bij verkeerslichten en mooie, veilige fietsroutes. We maken geld vrij voor het ontwikkelen, verbeteren en bewaken van fietsenstallingen. In het centrum investeren we in voorzieningen die vervoer over water vergemakkelijken zoals pontons, wachtruimtes, route-informatie en stallingsruimte voor fietsen. Wij gaan de Rotterdamse P+R terreinen ook doordeweeks weer gratis maken voor parkeerders, die met het openbaar vervoer verder reizen. De invoering van een tarief van 2 euro heeft er voor gezorgd dat er structureel minder van de P+R terreinen gebruikt wordt gemaakt, een ontwikkeling die we niet wenselijk vinden. Daarnaast starten binnenkort de werkzaamheden aan de Maastunnel. Dat zal een toename van de verkeersdrukte in de binnenstad tot gevolg hebben. Met deze maatregel stimuleren we bezoekers met het OV naar het centrum te reizen.

De overgang van de zorgtaken van Rijk naar gemeente hebben wij benut om de Rotterdammer centraal te stellen in plaats van systemen en papieren. Zorg is dichtbij in eigen wijk of buurt en daarmee bereiken we de Rotterdammers goed. In 2016 deden ruim 5.000 meer Rotterdammers dan in 2015 een beroep op zorg uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of Jeugdwet. Er zijn extra middelen nodig om de toenemende zorgbehoefte te kunnen betalen. De komende jaren zullen wij hier dan ook meer extra budget voor reserveren.

Een stad van, voor en door ons allemaal

Wij zijn een stadsbestuur dat tussen Rotterdammers staat. De prachtige initiatieven die Rotterdam mooi en sterk maken, laten zien dat Rotterdammers ondernemers zijn. Bijvoorbeeld Mooi, Mooier Middelland, waar bewoners aan de slag zijn met hun eigen plan om hun buurt beter en veiliger te maken. Wij luisteren naar de stad. Rotterdammers, ondernemers, organisaties hebben meer te zeggen. De gebiedscommissies spelen hier een belangrijke rol in met het organiseren van werkgroepen, bewonersenquêtes, burgerpanels, bijeenkomsten en evenementen. De Burgerjury heeft meerdere onderwerpen tegen het licht gehouden. Op 1 juli 2017 gaan 1000 Rotterdammers tijdens de Burgertop G1000 met elkaar in gesprek over samenleven. Ter voorbereiding van deze Top vinden stadsdialogen en WIJ(k)gesprekken plaats in de stad. In voorjaar 2017 is het Gesprek met de Stad georganiseerd, waarin ongeveer 9.000 Rotterdammers verteld hebben wat hun beeld is bij Rotterdam in 2037.

In Rotterdam moet iedereen zijn of haar eigen keuzes kunnen maken. Om aandacht te vragen voor het recht op vrije partnerkeuze en daar vooral met elkaar over in gesprek te gaan, zijn prikkelende posters opgehangen in de stad.
Rotterdammers kijken naar elkaar om en helpen elkaar; 175.000 mensen werken als vrijwilliger, 145.000 Rotterdammers bieden informele hulp en er zijn ongeveer 100.000 mantelzorgers in Rotterdam In wijken waar de meeste eenzaamheid is, zijn alle zelfstandig wonende ouderen van 75 jaar en ouder door een vrijwilliger benaderd voor een huisbezoek. Alle wijkteams en hun partners zijn aangesloten bij digitale signaleringssysteem voor isolement om zorgwekkende situaties te melden.

In Schiebroek-Zuid vraagt sociale problematiek extra aandacht. Samen met de wijk is een aanpak ontwikkeld met de pijlers Jeugd & Opvoeden, Werk & Activering, Buitenruimte en Veiligheid & Wonen. Om het plan in 2017 verder uit te voeren en te intensiveren, hebben wij extra middelen gereserveerd. Ook voor de ontwikkeling van de aanpak van Oud Crooswijk zijn we op verschillende manieren met bewoners in gesprek gegaan.

Een stad die klaar is voor de toekomst

Rotterdam heeft een jonge bevolking; een kapitaal dat we willen verzilveren. Dat begint op school. Samen met het onderwijsveld hebben we het Rotterdamse onderwijs flink verbeterd. De onderwijsresultaten van basisonderwijs en voortgezet onderwijs in Rotterdam stijgen; op alle niveaus worden leerlingen beter in taal en rekenen. De eindtoetsscores komen steeds dichter bij het landelijk gemiddelde. En het aantal voortijdig schoolverlaters neemt nog ieder jaar verder af.
Goede resultaten in de klas beginnen met goede leerkrachten; zij maken het verschil. Daarom hebben we in 2016 de Rotterdamse Leraren C.A.O. ingevoerd. Deze Complementaire Arbeidsvoorwaarden Onderwijs omvatten allerlei mogelijkheden voor leraren om zichzelf verder te ontwikkelen én maatregelen die Rotterdam aantrekkelijk maken om voor de klas te staan.
Investeren in de toekomst van jonge Rotterdammers begint al vóór de basisschool; daarom ontwikkelen we één voorziening voor alle Rotterdamse kinderen van 2 tot 4 jaar. Zo nemen we kansenongelijkheid weg en worden kinderen voorbereid op de start op de basisschool. Op dit moment zijn er 500 ‘groepen nul nieuwe stijl’ en werken we samen met onze partners verder aan het verbeteren van de kwaliteit en het wegwerken van wachtlijsten.
Kinderen en jongeren op Zuid verdienen extra aandacht. Het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) blijft investeren in goed onderwijs, extra lestijd en ondersteuning voor gezinnen die dat nodig hebben. Het project Bridge moet jongeren helpen een opleiding te kiezen waarmee ze werk kunnen vinden. We financieren dit project met Europees geld en eigen middelen.
Om klaar te zijn voor de toekomst en te zorgen dat ons onderwijs bijdraagt aan de toekomst van de stad, werken we samen met het onderwijs en bedrijfsleven aan een meerjarige visie: Masterplan 2030.

Een fijne woonstad

Een sterke stad is een fijne woonstad. De woningmarkt trekt aan en Rotterdam staat er goed op. Daar moeten we van profiteren: iedereen die in de stad woont of wil komen wonen, moet een passende woning en wijk kunnen vinden. Dat is de kern van onze Woonvisie, die in 2016 is vastgesteld. In 2016 steeg de nieuwbouw met 13%. Voor 2017 ligt, met 3000 nieuwe woningen, onze bouwambitie hoger. We bereiden ons voor op de verwachte groei met circa 47.000 tot uiteindelijk 676.000 inwoners in Rotterdam in 2030. Die groei maken we samen met partners mogelijk. Ontwikkelaars en investeerders, groot en klein, geven we de ruimte. Ondernemend als Rotterdam is, zoeken we naar innovatieve oplossingen: lege kantoren worden woningen, zoals de Europoint Torens of De Nieuwe Admiraliteit. Zo is al ruim 135.000 m2 kantoorruimte getransformeerd naar woonruimte.
Wijken rond het centrum maken we groener en kindvriendelijker, zodat meer gezinnen met kinderen daar blijven en gaan wonen. Gezinsappartementen, goede scholen en het ontwikkelen van eigen, groene Droomstraten dragen daar aan bij. We investeren in de kwaliteit van bestaande woningen en wijken. Op Rotterdam-Zuid is gestart met de verbetering van het onderhoud van 2.000 woningen van particuliere eigenaren, als onderdeel van het NPRZ.
Lokale problemen pakken we aan; er wordt geïnvesteerd in de wijk Tussenwater om verzakkingen tegen te gaan en in de openbare ruimte van de Mathenesserweg om de potentie die deze beeldbepalende straat heeft te benutten én de hele wijk een impuls te geven. Voor aanpak van de parkeerproblemen rondom het Plaswijckpark wordt er in samenwerking met belanghebbenden gezocht naar een locatie voor het toevoegen van 200 à 300 parkeerplaatsen en ontwikkelen we een mobiliteitsvisie die de overlast in de directe woonomgeving moet terugdringen.

Een sterke stad is schoon

Iedereen wil wonen en leven in een schone straat, wijk en stad. Het schoonniveau voldoet in alle wijken aan de norm die we in het collegeprogramma tot doel hebben gesteld. Er zijn nog aandachtspunten, want Rotterdammers ervaren het nog niet altijd als schoon. De uitvoering van Nota Rotterdam Schone Stad (2016) wordt in 2017 en 2018 voortgezet om daar verbetering in te brengen. Zo ruimen we gedumpt afval snel op. Bewoners, bezoekers en bedrijven vragen we de straten schoon te houden en hun eigen troep op te ruimen. Dat controleren we en zo nodig delen we boetes uit.

En schone stad nodigt uit tot buitenspelen; voor de uitvoering van de speelvisie zijn extra middelen toegevoegd. Voor de Kralingse plas zijn middelen vrijgemaakt om een oplossing te vinden voor de aanpak van blauwalg, die zorgt dat de plas structureel ‘zomer-’ en ‘zwemklaar’ is.

Een stad waar wat te beleven valt

Onze binnenstad als city lounge is steeds meer een gezellige en bruisende ontmoetingsplek met grote en kleine evenementen, spraakmakende restaurants en een rijk winkelaanbod. In Rotterdam is altijd iets te beleven. We zien een toename aan initiatieven van innovatieve horecaondernemers. We willen vooral zaken mogelijk maken en overbodige regels aanpakken. Zo kunnen horeca ondernemers tijdelijk één of meerdere parkeerplaatsen gebruiken als zomerterras, hebben we samen met andere gemeenten geëxperimenteerd met vermenging van de functies horeca en detailhandel en mogen foodtrucks bij wijze van experiment op 12 locaties staan.
Afgelopen jaar heeft de gemeenteraad ingestemd om van de Coolsingel weer een stadsboulevard met internationale allure te maken, met meer groen en meer ruimte voor de fiets. Dit jaar wordt de nieuwe Coolsingel gerealiseerd. Om deze mooi te houden, trekken we middelen uit voor het beheer ervan. Dat doen we ook voor de Binnenrotte.
We zetten in op meer en langer bezoek aan onze binnenstad. Bezoekers uit eigen stad, uit de regio én uit het buitenland. Nationaal en internationaal staat Rotterdam er steeds beter op. De toeristische sector beleefde vorig jaar een topjaar met 1,6 miljoen hotelovernachtingen. Dit is een stijging van 8% ten opzichte van het voorgaande jaar. De extra opbrengsten aan logiesbelasting voegen we toe aan het evenementenfonds.
Ook de attracties en de musea profiteerden; met ruim 3,5 miljoen bezoeken boekten zij in 2016 een stijging van 10% ten opzichte van het jaar ervoor. Daar hoort een vernieuwend cultuuraanbod bij: we stimuleren samenwerking tussen (culturele) organisaties om tot verrassende resultaten te komen die ook internationaal toonaangevend zijn. Begin mei is het Wereldmuseum een vergaande samenwerking aangegaan met het Nationaal Museum van Wereldculturen. Samen met het Wereldmuseum investeren we komende periode in het pand aan de Willemskade en het beheer van de gemeentelijke collectie.
Ook op Zuid gaat de ontwikkeling door. Met de gebiedsvisie Stadionpark ondergaat dit stadsdeel een metamorfose. Naast een nieuw Feyenoord-stadion, onderdeel van Feyenoord City, komt er ruimte voor woningbouw, nieuwe bedrijven, groen en een betere verkeersverbinding. Een ontwikkeling waar heel Rotterdam-Zuid de vruchten van zal plukken.

Tot slot

We zorgen ervoor dat onze eigen organisatie ook in staat is te bouwen aan een sterke stad. Als gevolg van een aantrekkende arbeidsmarkt zien we zowel binnen de gemeente als daarbuiten het vacatureaanbod toenemen. Dit biedt een verbeterd perspectief voor herplaatsingskandidaten. Onze focus komt te liggen op in- en doorstroom van medewerkers; dit vraagt verbetering van kwantiteit en kwaliteit van onze werving. Door te investeren in een zogenaamde dakpan-constructie, kan een oude medewerker een nieuwe jonge medewerker enkele jaren inwerken. Zo werken we aan verjonging en zorgen we dat waardevolle kennis en ervaring goed wordt overgedragen.

De privacy van de Rotterdammer en de beveiliging van de informatie waar de gemeente Rotterdam dagelijks mee en aan werkt, is voor ons cruciaal. Het belang daarvan wordt, in onze almaar meer digitale wereld, steeds groter. Door deze ontwikkeling en het recente Rekenkamer onderzoek, zetten wij hier nog meer op in. Het gaat dan om het beschermen van informatie en privacy en het actief opsporen van misbruik of digitale aanvallen. Eenmalig doen we een extra investering en in de komende jaren maken we structureel meer geld vrij voor het beveiligen van informatie en beschermen van gegevens van Rotterdammers.

De economie zit in de lift, maar we zullen scherpe keuzes blijven maken om onze ambities te realiseren. Een sterke stad is immers financieel gezond. De intensiveringen kunnen worden gerealiseerd door enkele positieve meevallers. Ons college legt u een sluitende meerjarige begroting met een weerstandsvermogen dat meerjarig boven de € 160 miljoen is.

Wij kijken ernaar uit om ook in ons laatste bestuursjaar samen met u als gemeenteraad, bewoners, ondernemers en andere partners verder te werken aan een veilig, groen, gezellig en gezond Rotterdam waar iedereen zich thuis voelt.